ZESPÓŁ STOPY CUKRZYCOWEJ

Statystyki odnoszące się do cukrzycy nie napawają optymizmem. Tylko w Polsce mamy już niemal 3 miliony diabetyków! Co więcej, szacuje się, że co trzeci nie ma o swojej chorobie pojęcia! Często zdarza się tak, że choroba rozpoznawana jest późno – dopiero po 40, a nawet 50 roku życia, w wyniku badań przesiewowych, tymczasem trwa w najlepsze od kilku, kilkunastu lat. W momencie, gdy pacjent dowiaduje się o chorobie bywa za późno, by zapobiegać powikłaniom cukrzycy – wiele, groźnych dla zdrowia, zdążyło się już rozwinąć. Dziś skupię się na jednym, często spotykanym wśród polskich diabetyków.

ZESPÓŁ STOPY CUKRZYCOWEJ

Czym jest zespół stopy cukrzycowej? Najogólniej mówiąc – problemem ze stopami, współtowarzyszącym cukrzycy, jako jedno z jej licznych powikłań. Trwająca latami cukrzyca (utrzymujący się wysoki poziom cukru we krwi), powoduje coraz liczniejsze uszkodzenia nerwów i to właśnie one są główną przyczyną zespołu stopy cukrzycowej. Dolegliwość ta rozwija się więc z biegiem czasu. Niestety, jak napisałam powyżej, wielu chorych nie zdaje sobie sprawy ze swojej choroby, dlatego często pozornie wydaje się, że zespół ten pojawia się znienacka.

Cukrzyca to nie tylko uszkodzenie nerwów. To także kłopoty natury krążeniowej (niedokrwienie spowodowane miażdżycą) i wysoka podatność na infekcje. Słabe krążenie to powolne i utrudnione gojenie się ran, co dodatkowo komplikuje i tak już nieprzyjemną dolegliwość.

Kluczowe są tutaj zaburzenia czucia w stopach. Stopy chorego są niewrażliwe zarówno na ból wywołany mechanicznie, jak i na wysoką temperaturę. Niezwykle łatwo stopy poparzyć lub uszkodzić, np. w wyniku nadepnięcia na ostry przedmiot. Urazy, skaleczenia, a nawet głębokie rany powstają często bez świadomości chorego.

Patologiczne zmiany w zespole stopy cukrzycowej obejmują nie tylko stwardnienia, odciski, owrzodzenia czy zakażania i stany zapalne. Może dojść do uszkodzeń głębiej położonych struktur, w tym ścięgien, mięśni, a nawet do deformacji kości!

CZY MOŻNA TEMU ZAPOBIEC?

Naturalnie! Stopy cukrzyka wymagają troski. Niezbędna jest odpowiednia higiena i pielęgnacja stóp.

PRZEDE WSZYSTKIM KONTROLA

Aby zapobiegać nieprzyjemnym i bardzo poważnym konsekwencjom należy bacznie obserwować wszelkie zmiany pojawiające się w obrębie stóp. Mowa zarówno o defektach takich jak zgrubienia, modzele, odciski, deformacje czy rogowacenie, a nawet suchość, ale także o wrastających paznokciach i zmianach grzybiczych. Zespół stopy cukrzycowej wymaga wyrobienia w sobie nawyku codziennego, dokładnego oglądania stóp oraz odpowiedniej pielęgnacji. Samodzielna ocena stanu stóp to problem dla wielu chorych – warto poprosić kogoś o pomoc. Jeśli nie mamy takiej osoby, z pomocą przyjdzie lusterko – dzięki niemu można dokładnie obejrzeć, najbardziej narażoną na uszkodzenia, podeszwę stopy.

O codziennym myciu chyba nie muszę wspominać, ale w przypadku diabetyków równie istotne jest bardzo dokładne osuszenie i natłuszczenie stopy. Warto także złuszczać zrogowaciały naskórek.

Należy systematycznie i ostrożnie skracać paznokcie. Proponuję zrezygnować z ostrych nożyczek – mogą przynieść więcej szkody, niż pożytku. Paznokcie należy delikatnie opiłowywać tak, aby były lekko zaokrąglone z obu stron.

Istotną sprawą jest odpowiedni dobór obuwia – należy zadbać o to, aby nie było ani zbyt ciasne, ani zbyt luźne. Podeszwa musi mieć odpowiednią miękkość, a wkładki muszą być solidnie przymocowane, tak, aby nie zaginały się wewnątrz buta. Przy konkretnych problemach np. haluksach czy zmianach między palcami warto zaopatrzyć się w gumowe/żelowe kliny czy osłonki na te części stopy. Dobrą praktyką jest sprawdzenie, każdorazowo przed założeniem obuwia, czy nie znajduje się w nich jakieś ciało obce. Z powodu zaburzeń czucia, osobom dotkniętym ZSC nie wolno chodzić boso!

Cukrzyca to często zimne stopy, ale uwaga – nie wolno ogrzewać stóp (choć chorzy często mają na to ochotę)– czy to na grzejniku czy przy pomocy termoforu/koca elektrycznego. Bezpieczniej zrezygnować także z gorących kąpieli. Najlepiej rozgrzać stopy za pomocą bawełnianych, grubych i bezuciskowych skarpetek (także w nocy) lub miękkich i ciepłych kapci. Jeśli to nie wystarcza, aby pobudzić krążenie, zastosujmy proste ćwiczenia – poruszanie palcami stóp czy choćby kręcenie kółek stopą.

PIELĘGNACJA

Na rynku dostępne są kremy wyprodukowane z myślą o cukrzykach. Najczęściej zawierają mocznik i witaminę E, często też jony srebra, wykazujące działanie przeciwbakteryjne. Dobrze sprawdzą się też mydła z nanosrebrem (w kostce lub płynie).

PROFILAKTYKA

Lekarze coraz częściej, aby zapobiec powikłaniom ze strony układu nerwowego, zalecają przyjmowanie doustnych preparatów z kwasem alfa-liponowym (300mg/dobę) i to od chwili rozpoznania choroby, niezależnie od typu cukrzycy czy schematu leczenia.

ODPOCZYNEK

Gdy stopa jest uszkodzona należy ją odciążyć! Zwykle wystarcza odpoczynek i leżenie, ale w przypadku poważnych urazów konieczne mogą okazać się kule czy nawet wózek inwalidzki.

UWAGA!

Każda rana czy owrzodzenie stopy, powinny skłonić do wizyty u diabetologa. Wielu pacjentów próbuje na własną rękę stosować różne maści, tymczasem takie zmiany u cukrzyków wymagają często leczenia chirurgicznego albo specjalnych żelowych opatrunków np. z jonami srebra, które zagwarantują odpowiednie środowisko do gojenia się rany.

Related Articles

Skomentuj